FAS GERÇEKLERİ VE BİLİNMEYENLER | RENGARENK KAPILAR ARDINDA KARANLIK BİR DÜNYA !

     DEVRİ-ALEM BÖLÜM 1 GÖRKEMLİ KAPILAR ÜLKESİ FAS

  Fas denilince ilk akla gelenlerden biri dar sokaklar. Evet. Görkemli kapılar ülkesi Fas´tayım. Bir evin kapısının diğeriyle aynı olmadığı her birinin özgün motiflerle süslenmiş kapılarından birinin içinden geçerken eski zamanlara ışınlanmış gibi hissediyorum. Aksine evlerden içeri girildiğinde karşımıza çıkan yüksek tavanlar. İçeride Mağribi Mimarisi´nin etkileri hala süren bir geleneksel Fas salonu. Kulağa gelen hoş müzik sesi. Tahmin etmek zor değil. Notalarının değiştirilmesi dahi yasak olan Endülüs Müziği bu. Üzerlerinde Fasın geleneksel elbisesi olan cilbabı giyen insanların karşısında onları dinleyenlerin arasına karışıyorum.

 

 

Babadan oğula geçen krallıkla yürütülen bir ülke. Başkent Rabat. Popüler kültürde, en büyük şehirlerinden olan Casablanka ile tanınmakta. Şehrin adının film adı olduğu 1942 yapılı film öyle ki dünyada ülke adından daha çok bilinmekte. Kralın ülkenin farklı şehirlerinde 27 adet sarayı bulunmakta. Bu saraylar genelde tatil ve dinlenme için kullandığı yerler. Gizliliğe çok önem veren kral, 10 dirhem karşılığında turistler ülkenin saraylarının görkemini görebilmeleri için sadece Bahia Sarayı´nı açık tutmakta. Bir dönem Fransa sömürgesi altında kalan Fas, 44 yıl sömürgede kalmasına rağmen nüfusun çoğunluğu Fransızca bilmekte. Ayrıca tüm kademelerdeki okullarda eğitim çift ana dil Arapça ve Fransızca olarak veriliyor. 

 Kulağımda müzikten geriye kalan son sesler. Ana caddeye doğru yürüyorum. Tarihi sokakları iki kişinin yan yana yürüyemeyeceği kadar dar. Fas´a ismini veren şehir Fes´teyim. Fes bugün bile Orta Çağ havasında. Zaman burada ağır akıyor. Geleneksel dokuma kültürünü devam ettiren 4. nesilden bir ustanın dükkanına gidiyorum. Orada kullanılan ip çok özel. Sabra ipi. Sadece Fas'ta var. Sahra'dan geliyor. Orada bu ipi tek bir aile yapıyor ve sırrını kimseye vermiyor. Sanayide bu ipin yeri yok. Kendi özel dokuma tezgahında dokunabiliyor. Saatte sadece yarım metre dokunabilen bu ip kaktüs bitkisinden özel bir yöntemle yapılıyor. Orada bu ipin ipeğine sahip olmak büyük prestij sayılıyor.

 Fas´ta alışveriş kültürü tamamen pazarlık üzerine kurulu. Taksi kullanırken de gideceğiniz mesafeye ödeyeceğiniz paradan asla emin olamıyorsunuz. Bunun için taksiye binmeden önce şoförle fiyatta anlaşmalıyız. Taksiler burada en popüler ulaşım şekli. Sistem iki şekilde işliyor. Birincisi standart 4 yolcu alabilen Türkiye´deki sistemle çalışan kişiye özel hizmet veren sarı taksiler. İkincisi genelde kırmızı renkli taksi dolmuşları da denen en fazla 3 kişi alabilen kısa mesafe taksileri olan petit taksiler. Bu taksilerin özelliği benzer güzergahta giden yolcuların bu taksiye binerek ücret paylaşabilmeleri. 

 Taksiden inip çokça merak ettiğim 1000 yıldır değişmeyen yöntemi kullanan meşhur deri tabakhanelerinden birine gidiyorum. Gideceğim en eski ve en popüleri. İçeri adım attığım anda burnuma gelen o koku beni deli ediyor. Sonradan öğrendiğim inek idrarı güvercin dışkısı kireç tuz su karışımı olan bu kokunun karışımı derinin kıllardan ayrılıp yumuşamasını sağlıyor. Daha bir çok aşamadan geçen deriler kurutma işleminden sonra deri işçilerine ve esnaflara gönderilmeye hazır hale getiriliyor. Fas´ın ara sokaklarını dolduran dükkanlarda harika deri ürünlerine ayakkabı, ceket gibi ürünlere dönüşüyor.

Fas´taki en büyük sorun dilencilik ve rüşvet. Toplumun her kesiminden insan rüşvet konusunda birbirleriyle yarışıyor. Maaş karşılığı işini yapan memurun işi hızlandırmak karşılığında rüşvet alması normal sayılıyor. Her cadde ve dükkan önünde dilenci görebilirsiniz. Kurban bayramında kendilerine verilen eti kasaba satmak hangi kesimden olursa olsun normal kabul edilen bu ülkede dilenme kültürü ile ilgili şu söz vardır ¨Kral hariç herkes dilenir.¨

 Arapça da tam adı Batı Krallığı anlamına gelen bu ülkede dünya üzerinde başka yerde yetişmeyen bir bitki türüne ev sahipliği yapmaktadır. Yağı şifa olan mucizevi argan.